Paleis Soestdijk

Staand voor Paleis Soestdijk wordt menig bezoeker begroet door een zwaaiende Juliana en Bernhard, gegoten in brons. Paleis Soestdijk heeft dan ook niet voor niets een 'majestueuze' uitstraling. Eeuwenlang was de buitenplaats in het bezit van koninklijke eigenaren. Het grote witgepleisterde gebouw heeft twee rechte zijvleugels, met daaraan vast twee kwartcirkelvormige vleugels.  Wat ook opvalt is de dubbele U-vormige oprijlaan, die toegang biedt tot het paleis.

Paleis Soestdijk ligt op de hoek van de Amsterdamsestraatweg en de Biltseweg aan de rand van de Baarnse bossen. Soestdijk is met zijn park en vele bijgebouwen één van de grootste en meest uitgewerkte landgoederen in Utrecht. Achter het paleis ligt het in landschapsstijl aangelegde Koningin Emmapark met gazons, boomgroepen, een grote vijver en een slingerende beek. In het park staan diverse bouwwerken, onder andere twee wachthuisjes, een watertoren, een oranjerie, een sportgebouw, een ijskelder, speelhuizen van de voormalige prinsessen, drie jachthuisjes, een parkwachterswoning, de Koninklijke stallen en het Wilhelminachalet. Bijzonder is de watertoren, de oudste van Nederland en gebouwd rond 1680 naar ontwerp van 'fontanier' Willem Meesters. Deze toren voorzag de fonteinen in de tuinen van water. Het Wilhelminachalet uit 1892 is een mooi voorbeeld van rijk bewerkte houtbouw in Zwitserse chaletstijl met neorenaissance en neogotische motieven.

Architect Maurits Post heeft in 1678 het oorspronkelijke huis verbouwd tot een riant buitenhuis in opdracht van stadhouder Willem III. Het oude Soestdijk werd als corps de logis in de nieuwbouw opgenomen. Het geheel kreeg een hollands-classicistisch aanzien. Na de val van Napoleon kwam het paleis in handen van koning Willem II. Architect Jan de Greef breidde het paleis toen uit en renoveerde het in een ingetogen empirestijl. Hij bouwde twee rechte zijvleugels aan het middendeel, en daarop aansluitend twee gebogen zijvleugels, met een colonnade van Dorische zuilen, tussen paviljoens. De meest in het oog springende wijziging aan de oude kern is de belvédère. Voordat koningin Juliana en prins Bernard in 1937 Paleis Soestdijk betrokken, werd het paleis verbouwd naar plannen van J. de Bie Leuveling Tjeenk en A.J. van der Steur.

Aan het einde van de Franse tijd werd de formele parkaanleg, die in enkele fasen tot stand was gekomen in de 17de-eeuw, gewijzigd in een landschapspark door Johan David Zocher senior. Zijn zoon Jan David Zocher junior zette het werk voort en gaf het park zijn huidige aanzien.

Op 8 juni 2017 maakte het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bekend dat het paleis en het bijbehorend landgoed voor 1,7 miljoen euro werd verkocht aan MeyerBergman Erfgoed Groep

De gemeenteraad van Baarn heeft 23 februari 2022 het bestemmingsplan voor Paleis Soestdijk vastgesteld. Er mag een hotel gebouwd worden en een nieuwe woonwijk in het bos naast het paleis. Tegen dit raadsbesluit is bezwaar gemaakt bij de Raad van State.  Op 24 januari 2024 werd duidelijk dat het bestemmingsplan voor de herontwikkeling van het landgoed en woningbouw in het aangrenzende Alexanderkwartier is vernietigd. De uitspraak betekent dat het huidige plan voor de herontwikkeling van Paleis Soestdijk en de woningbouw van tafel is. De gemeente Baarn kan de herontwikkeling van het landgoed en de woningbouw – al dan niet in gewijzigde vorm – alsnog mogelijk maken. Het is aan de gemeenteraad om hierover een besluit te nemen. Daarbij zal de gemeente rekening moeten houden met deze uitspraak en de gebreken die daarin genoemd worden, moeten herstellen.

Half maart 2024 werd duidelijk dat er geen aanvraag komt voor een nieuw bestemmingsplan. MeyerBergman gaat inzetten op restauratie, te beginnen met de linkervleugel en het organiseren van activiteiten.

Klik hier voor meer informatie over de huidige doeleinden van deze koninklijke buitenplaats.